Ο υπέροχος κύριος Γκάτσμπυ του Φ.Σ.Φιτζέραλντ

Συχνά, η μόνη μου παρηγοριά από μια ζωή γεμάτη αριθμούς, αλγόριθμους και συμβιβασμούς είναι τα βιβλία. Τα αγαπώ πολύ. Τα αγαπώ από μικρό παιδάκι. Σε αυτά βρίσκω παρηγοριά, παρέα, νόημα και πολλές φορές απαντήσεις για τη ζωή.

Διαβάζω όσο μπορώ, όσο πιο διαφορετικά πράγματα μπορώ, με ανοιχτό μυαλό. Όμως αυτό που αγαπώ πιο πολύ να διαβάζω είναι η κλασσική λογοτεχνία. ΟΙ Ρώσσοι κλασσικοί – έχω μια μεγάλη αγάπη στον Ντοστογιέφσκι, δεν μπορώ να ξεπεράσω αυτά που έχει γράψει… Η ψυχή στο κέντρο της ιστορίας. Άπειρα δίπολα που μας βασανίζουν: το καλό και το κακό που υπάρχουν μαζί, το ηθικό και το ανήθικο, το έγκλημα και η τιμωρία, η πόρνη και η αγία…

Από μια άλλη ματιά αγαπώ την Λατινοαμερικάνικη σχολή, τον Μάρκες, τον Φουέντες, την Αλιέντε… Τον μαγικό ρεαλισμό… Την διήγηση που γίνεται λαϊκή παραβολή και τελικά παραμύθι, που κυλάει σαν το νερό της πηγής και ξεκουράζει το μυαλό και πιο πολύ την ψυχή, και το ψέμα που είναι τόσο εξόφθαλμο που τελικά ίσως είναι και αληθινό.

Τελευταία αποφάσισα να καλύψω τα κενά της άγνοιάς μου για την Αμερικανική σχολή της λογοτεχνίας. Και ξεκίνησα με αριστουργήματα. Σύντομα έπεσε στα χέρια μου το έργο του Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ, Ο υπέροχος κύριος Γκάτσμπυ. Καθώς η λογοτεχνία πρέπει να διαβάζεται στην γλώσσα στην οποία έχει γραφθεί, διάβασα το βιβλίο στα Αγγλικά, στο πρωτότυπο (με αρκετή δυσκολία, καθώς η γραφή του Φιτζέραλντ είναι μοναδική και ιδιαίτερη). Μετά το διάβασα και σε μετάφραση για να μην χάσω κάτι (δεν θα έχανα ακόμη κι αν δεν το διάβαζα στην μετάφραση τελικά). Τέλος είδα και την ταινία που ακολουθεί πιστά το κείμενο και όπου παίζουν καλλιτέχνες όπως ο Ρόμπερτ Ρέντφορντ και η Μία Φάροου.

Ο Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ είναι καθηλωτικός.

Είναι ένας μεγάλος και ανεπανάληπτος συγγραφέας. Το βιβλίο αυτό χαρακτηρίστηκε από πολλούς – και όχι άδικα – το πιο χαρακτηριστικό έργο της αμερικανικής λογοτεχνίας.

Διαβάζω με συναίσθημα και συχνά παρασύρομαι από αυτό. Κλαίω όταν διαβάζω και μάλιστα όχι αυτό το καθώς πρέπει κλάμα με το σιγανό δάκρυ. Όχι. Κλαίω σπαρακτικά με λυγμούς. Τους χαμένους, ανείπωτους έρωτες, τις ζωές που χάθηκαν για τα πρέπει, τους ανθρώπους που έχασαν την ευτυχία για πάντα.

Μου συνέβει στο κεφάλαιο 5. Να κλαίω σπαρακτικά. Αν θα θέλαμε να δώσουμε έναν ορισμό του έρωτα, στα λεξικά του κόσμου, θα μπορούσαμε να πούμε «Ο έρωτας περιγράφεται ορθά και πλήρως το κεφάλαιο 5 του Υπέροχου Κύριου Γκάτσμπυ, του Φράνσις Σκοτ Φιτζέρλαντ».

Ένας άντρας, ξεχωριστός, ικανός και έξυπνος και αβάσταχτα φτωχός ερωτεύεται μια κοπέλα πλούσια, όμορφη και άπιαστη, την πιο πλούσια της πόλης του. Τα αισθήματα είναι αμοιβαία, μα μεσολαβεί ο Β’Παγκόσμιος Πόλεμος και αυτός φεύγει μακριά. Κατά την απουσία του μαθαίνει πως η κοπέλα που αγάπησε έχει παντρευτεί (όπως θα ήταν το σωστό και το αναμενόμενο) τον πιο πολλά υποσχόμενο νέο της περιοχής.

Ο υπέροχος Γκάτσμπυ, χάνεται για πέντε ολόκληρα χρόνια, κάνοντας ένας Θεός ξέρει τι δουλειές, και γυρίζει ο πιο πλούσιος και ενδιαφέρον τύπος όλης της Νέας Υόρκης. Έχει μαζέψει αμύθητο χρήμα, έχει αγοράσει το μεγαλύτερο σπίτι της πόλης, διοργανώνει τα μεγαλύτερα και πιο περιπετειώδη πάρτυ της τάξης του με μόνο σκοπό να δει εκείνη για μια και μόνο ώρα. Για να πιουν ένα τσάι. Πέντε χρόνια σκληρής δουλειάς και απελπισίας, μια ψυχή πολύ πιθανά πουλημένη στο διάολο, για να μπορέσει να τη δει, σαν ίσος προς ίσον, για μια και μόνη ώρα.

Αν δεν είναι αυτός σπαρακτικός έρωτας τότε ποιος είναι;

Σαν άλλος Χίθκλιφ, ο αιρετικός ψυχογιός, που γυρίζει σαν μεγάλος αφέντης να εντυπωσιάσει την αγαπημένη του Κάθριν, στα Ανεμοδαρμένη Ύψη, έτσι κι εδώ η ιστορία επαναλαμβάνεται. Και πάντα έχει θύματα. Τις ανθρώπινες ζωές των πιο ευαίσθητων ηρώων.

Το αμερικάνικο όνειρο, το πάθος για το χρήμα και τον πλούτο, το αίνιγμα της ομορφιάς και της αγάπης, η ματαιότητα της δήθεν φιλίας, η ακεραιότητα κάποιων ανθρώπων που δεν γίνεται να μην κάνουν το σωστό…

Τις ζηλεύω αυτές τις μοιραίες γυναίκες. Την Νταίζη του Γκάτσμπυ. Την Κάθριν του Χίθκλιφ. Τόσο ικανές να ανάψουν την φλόγα του αιώνιου έρωτα στην καρδιά ικανών και μοναδικών ανδρών. Τις ζηλεύω ακόμα και εάν το τέλος τους δεν είναι αίσιο. Γιατί κατάφεραν σε αυτήν τη ζωή να ζήσουν έναν μεγάλο και αληθινό έρωτα.

Αυτούς που δεν ζηλεύω μα αντίθετα συμπονώ είναι οι συγγραφείς. Σκέφτομαι τον πόνο που έχουν ζήσει για να γράψουν αριστουργήματα, την ανασφάλειά τους όταν η έμπνευσή τους ήταν χαμένη, την απελπισία τους από τους δικούς τους ρημαγμένους έρωτες.

Ο Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ πάλεψε χρόνια με την ψυχική ασθένεια της γυναίκας του, με την σχιζοφρένεια. Όποιος έχει έστω και λίγη πείρα ξέρει πως δεν γίνεται κανείς να μην επηρεαστεί σε μια τέτοια κατάσταση.

Το κόστος ενός αριστουργήματος ίσως να είναι αυτό. Μια δυστυχισμένη ζωή.

Από το γράμμα της Ζέλντα, της γυναίκας του Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ στον συγγραφέα κατά την διάρκεια μιας πνευματικής αναλαμπής ανάμεσα στην ασθένειά της.

Capture2

Capture1

Γιατί με απασχολεί η υπόθεση της Ηριάννας;

Τους τελευταίους μήνες – και με ακόμα μεγαλύτερη ένταση τις τελευταίες μέρες – παρακολουθώ κι εγώ, όπως και το πανελλήνιο, την δικαστική υπόθεση της Ηριάννας και κατ’επέκταση κι εκείνη του συντρόφου της Περικλή. Πολλοί ειδικοί και μη, έχουν γράψει ήδη πολλές και διαφορετικές απόψεις για το θέμα. Ο τύπος είναι γεμάτος από αυτές.

Προσωπικά, δεν είμαι ειδικός. Δεν έχω ιδιαίτερες επιστημονικές γνώσεις πάνω σε δικαστικά ζητήματα. Ούτε σε πολιτικά ζητήματα. Πόσο μάλλον σε θέματα τρομοκρατίας. Παρόλα αυτά είμαι μια νέα γυναίκα, ένας ελεύθερος άνθρωπος που ζει σε αυτήν την χώρα. Και το θέμα με απασχολεί. Και αυτές είναι λίγες σκέψεις μου για το θέμα.

Στην υπόθεση αυτή υπάρχει ένα οξύμωρο σχήμα, που αφορά την σχέση μιας νέας γυναίκας με έναν νέο άντρα, που κατηγορήθηκε για συμμετοχή σε τρομοκρατική οργάνωση,  μια σχέση συντροφική και ερωτική. Η δίκη του Περικλή έχει προηγηθεί και έχει ήδη βγει αθωωτική απόφαση. Σύμφωνα με τις αρχές της δικαστικής εξουσίας, ένας άνθρωπος που δικάζεται θεωρείται από τον νόμο αθώος, μέχρι απόδειξης του ενάντιου και όχι το αντίθετο. Στην περίπτωση δε του Περικλή, υπάρχει και τελεσίδικη αθωωτική απόφαση. Επομένως ο άνθρωπος αυτός, θεωρήθηκε και θεωρείται από την δικαστική εξουσία αθώος πριν, κατά την διάρκεια και μετά την ολοκλήρωση της δίκης του. Θεωρείται πέρα ως πέρα αθώος.

Η γυναίκα η οποία έχει δεσμό μαζί του συλλαμβάνεται κυρίως γιατί έχει σχέσεις μαζί του, δηλαδή σχέσεις με έναν αθώο. Η απλή σκέψη που κάνω είναι γιατί μια σοβαρή και τελεσίδικη δικαστική απόφαση (η αθώωση του Περικλή στην προκειμένη περίπτωση) δεν είναι ένα νέο τεκμήριο στην δίκη που έχει άμεση σχέση, δηλαδή της δίκη της Ηριάννας. Δεν θα έπρεπε να είναι το σοβαρότερο ίσως τεκμήριο;

Στην υπόθεση της Ηριάννας χρησιμοποιήθηκε μια ευρέως εφαρμοσμένη μέθοδος (η μέθοδος του DNA). Προφανώς και είναι μια επιστημονική μέθοδος και έχει διαλευκάνει πολλά και δύσκολα εγκλήματα. Όμως είναι μια μέθοδος και όπως όλες έχει κάποια περιθώρια λάθους. Στην περίπτωση της δίκης της Ηριάννας, έγκριτοι επιστήμονες κατέθεσαν τις τεκμηριωμένες τους απόψεις γιατί η μέθοδος αυτή, στην περίπτωση της Ηριάννας ήταν λανθασμένη η ελλειπής. Δεν θα έπρεπε να τους ακούσουμε;

Η Ηριάννα είναι μια μορφωμένη νέα γυναίκα, που έχει σαν όνειρό της την ακαδημαϊκή καριέρα. Βαδίζει στο να γίνει λέκτορας στο Πανεπιστήμιο. Πολλές απόψεις προέκυψαν για το αν μπορεί μια γυναίκα που έχει σχέση με έναν άντρα, που η ιδεολογία του ανήκει στον αντι-εξουσιαστικό χώρο, να κατέχει μια τέτοια θέση και καριέρα.

Προσωπικά έχω σπουδάσει Θετικές Επιστήμες και είμαι κάτοχος MSc ενός από τα μεγαλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου. Χρειάστηκε να απορρίψω για καθαρά βιοποριστικούς λόγους, το διδακτορικό που μου προτάθηκε. Είχα ξεκάθαρα την επιλογή μιας πανεπιστημιακής καριέρας. Σκέφτομαι την περίπτωση της Ηριάννας. Δηλαδή, τα πτυχία μου και η ακαδημαϊκή μου πορεία μου απαγορεύει να έχω σχέση, να ερωτευθώ, να κάνω φίλους ή απλά να σχετίζομαι με ανθρώπους από συγκεκριμένες ιδεολογίες;

Το άλλο που αισθάνομαι σαν γυναίκα είναι πως όλος αυτός ο θόρυβος και η επίθεση προς την Ηριάννα κρύβει και κάποιο μισογυνισμό. Τι θα γινόταν αν η δίκη της Ηριάννας είχε προηγηθεί της δίκης του Περικλή; Θα απασχολούσε το ίδιο όλους αν ένας άνδρας είχε σχέσεις με μια γυναίκα που η ιδεολογία της είναι στο αντι-εξουσιαστικό χώρο; Η αυτό επιτρέπεται; Η ο άντρας μπορεί να κάνει ότι θέλει;

Δεν είμαι ειδική, ούτε καν ενήμερη στις λεπτομέρειες, στις ελλείψεις που έχουν τα επιχειρήματά μου. Όμως πιάνω το συναίσθημα της υπόθεσης αυτής. Αυτό γίνεται και με τον απλό κόσμο.

Δεν είναι κακό για την Δικαιοσύνη να επισκεφτεί ξανά μια απόφαση. Δεν είναι κακό για την Δικαιοσύνη να παραδεχτεί ότι μια εξαιρετική μέθοδος έχει ελάχιστα αλλά υπαρκτά περιθώρια λάθους. Δεν είναι αδυναμία όταν παραδεχτούμε ένα λάθος για να γίνει το σωστό.

Ελπίζω η Δικαιοσύνη να το δει αυτό.

Το φόρεμα

Όλοι γι’αυτό μιλούσαν. Δεν υπήρχε πιο μεγάλο πολυκατάστημα σε ολόκληρη την Ελλάδα. Πολυ-κατάστημα… μέχρι και καινούρια λέξη είχε βρεθεί για να περιγράψει το Μινιόν. Φαντάσου….

Για τα ψώνια συνήθως πήγαιναν στην Νέα Ιωνία. Ωραία αγορά και προπαντός φτηνή. Έβρισκες να αγοράσεις, χωρίς να χρειαστεί να ξεφύγεις από τον προϋπολογισμό σου. Η μαμά βέβαια πάντα κοιτούσε υφάσματα, για την ακρίβεια ρετάλια. Τι ρετάλια όμως ήταν αυτά, αν ήταν κιόλας δυο μέτρα φάρδος; Αν έκοβες σωστά το πατρόν μπορούσες να βγάλεις δύο φούστες αντί για μία. Και η μαμά ήταν καλή σ’αυτό, ήταν καλή μοδίστρα. Ήταν βλέπεις πρόβλημα να ντύνεις τρία παιδιά, κι όλα κορίτσια…

Έραβε η μαμά, από τα ρετάλια έφτιαχνε φουστανάκια, φούστες και ζεκετάκια. Έραβε και για τον εαυτό της, φορέματα και φούστες. Σπάνια αγόραζε έτοιμα ρούχα για εκείνη.  Ποιος ο λόγος; Με την μοδιστρική έκανε την δουλειά της καλύτερα. Άλλωστε γέμιζε και τις ώρες στο σπίτι, να αλλάξει λίγο από το συγύρισμα και τις άλλες δουλειές.

Η Αγγελική σαν μεγαλύτερη (πήγαινε κιόλας Πέμπτη Δημοτικού) ήταν η πιο τυχερή. Αυτή , καθώς δεν είχε άλλο παιδί μπροστά της, έπαιρνε όλο καινούρια. Οι άλλες δύο τα έβρισκαν έτοιμα από εκείνη. Είχε υποχρέωση βέβαια, να μη τα χαλάσει, να τα κρατήσει καθαρά και κυρίως χωρίς σκισίματα και ξηλώματα, να τα βρουν έτοιμα και οι άλλες δύο. Να τα χαρούν και κείνες. Ήταν τα ρούχα – και τα παπούτσια –  κάπως σαν δανεικά, σαν αγαθά με μίσθωση χρόνου. Ήθελε μια υπευθυνότητα αυτό, μια σοβαρότητα, δεν ήταν αστείο πράγμα.

Όμως αυτήν την φορά ήταν αλλιώς. Πλησίαζαν Χριστούγεννα και θα πήγαιναν όλοι μαζί για βόλτα στο Μινιόν. Στο κέντρο της Αθήνας. Θα ανέβαιναν όλους τους ορόφους με τις κυλιόμενες σκάλες που άλλες σαν κι αυτές δεν θα βρεις σε κανένα κατάστημα στην πόλη. Θα έβλεπαν ρούχα, παιχνίδια, παπούτσια, πράγματα για το σπίτι… Θα ήταν φανταστικά!!!

Ήξεραν βέβαια ότι δεν μπορούσαν να αγοράσουν τίποτα. Δεν τους περνούσε καν από το μυαλό να ζητήσουν κάτι. Αυτό θα ήταν μεγάλη αυθάδεια, θα ήταν απρέπεια προς τους γονείς που μοχθούσαν τόσο. Ο μπαμπάς στην οικοδομή από το χάραμα ως την νύχτα, να δουλεύει στα χτισίματα όλες τις μέρες (όταν υπήρχε δουλειά) και τα Σάββατα (το Σάββατο δεν ήταν τότε αργία , και για τον μπαμπά δεν έγινε ποτέ)  και η μαμά στο σπίτι ακούραστη, να πλύνει, να μαγειρέψει, να συγυρίσει, να μεγαλώσει τρία παιδιά (που ήταν και κορίτσια) και που και που να παίρνει λίγη μοδιστρική στο σπίτι.

Στα πανηγύρια, στα παζάρια, στις βόλτες τα Σαββατόβραδα στο λούνα παρκ τα παιδιά δεν ζητούσαν. Μόνο κοίταζαν. Και μόνο όταν επέμενε ο μπαμπάς ανέβαιναν σε ένα παιχνίδι του λούνα παρκ, χωρίς βέβαια τη μαμά που τα φοβόταν. Όμως αυτό δεν μετρίαζε διόλου την διασκέδαση. Ήταν ένας κανόνας που δεν τον διατύπωσε ποτέ κανείς αλλά τον υπάκουγαν όλοι χωρίς κόπο. Κανένα παράπονο λοιπόν για τα γλυφιτζούρια – κοκοράκια που δεν αγόρασαν, ούτε για το στρίμωγμα στο λεωφορείο όταν γυρνούσαν σπίτι…

Έτσι και τώρα με το λεωφορείο κατέβαιναν στην Αθήνα. Στην Χαλκοκονδύλη έκανε τέρμα και μετά περπάτημα δύο βήματα και έφτασαν. Η πιο μικρή γκρίνιαζε κιόλας και ήθελε αγκαλιά, την πήρε ο μπαμπάς να μην τους καθυστερεί στην βόλτα τους.

Μα τι κόσμος ήταν αυτός στο Μινιόν. Όλη η Αθήνα είχε έρθει να το δει και για να ψωνίσει. Και τι δεν είδαν! Χριστουγεννιάτικα στολίδια και δέντρα. Τραίνα πάνω σε τεράστια τραπέζια που έκαναν γύρους κουβαλώντας τα φορτία τους και σφυρίζοντας. Μέχρι και τον ίδιο τον Αι-Βασίλη είδαν και τις πήρε μια – μια αγκαλιά στα γόνατά του!

Είδαν παιχνίδια αμέτρητα, ίδια με εκείνα που είχαν δει να φτιάχνουν η θεία τους και οι άλλοι εργάτες στο εργοστάσιο του Απέργη, κοντά στο σπίτι τους. Χόρτασε το μάτι τους. Τα μικρότερα κορίτσια κουράστηκαν και κάθισαν με τον μπαμπά σε μια γωνιά.

Η μαμά φώναξε τότε την Αγγελική

  • «Πάμε να δούμε κανένα φόρεμα για σένα για τις γιορτές, Αγγελική;». Χρειάζεσαι ένα, το κόκκινο σου μίκρυνε, θα το πάρει τώρα η Χριστίνα. Να πάρεις ένα και άμα το προσέχεις θα μείνει και για τις άλλες.

Η Αγγελική δε πίστευε στ’ αυτιά της. Μα ήταν δυνατόν; Θα ψώνιζε και φόρεμα;

Πήγαν με την μαμά στο τμήμα με τα κοριτσίστικα. Κι εκεί το είδε. Σοκολατί με βολάν στο τελείωμα. Σαν να το είχαν υφάνει με σοκολάτα.

  • «Μαμά, μου αρέσει αυτό το καφέ με τα βολάν. Να το δοκιμάσω; Και το δοκίμασε! Και ήταν πάνω της ακόμα πιο όμορφο. Με φούσκα μανικάκι και ραφή σφηγκοφωλιά στο στήθος και πίσω ζώνη με βολάν κι έναν φιόγκο. Δεν ήθελε τίποτε άλλο.
  • «Μαμά πώς σου φαίνεται; Μου πάει;»

Και στριφογύριζε συνεχώς για να φουσκώνουν τα βολάν. Σαν κύμα. Σε μια στροφή η μαμά έπιασε το ταμπελάκι με την τιμή που κρεμόταν. Δεν είπε τίποτα, δεν άλλαξε την έκφρασή της, μόνο για μια στιγμή έριξε το βλέμμα της στο πάτωμα. Η Αγγελική το κατάλαβε. Δεν μπορούσαν να το πάρουν. Δεν άφησε τον εαυτό της ούτε να βουρκώσει, δεν άφησε τον εαυτό της ούτε να αναστενάξει. Δεν έριξε το βλέμμα της στο πάτωμα, κοίταζε πέρα μακριά με χαμόγελο.

Η μαμά έφερε ένα πιο λεπτό βαμβακερό φορεματάκι, πτι καρό, ασπρόμαυρο πολύ χαριτωμένο. Αυτό ήταν το σωστό να πάρουν. Αυτό αγόρασαν. Το δοκίμασε και της πήγε κι αυτό καλά πάνω της κι ας ήταν αδυνατούλα.

Μετά οι μικρές αδελφούλες δεν άντεξαν άλλο και γκρίνιαζαν και ήταν ώρα πια να φύγουν. Ευτυχώς το λεωφορείο στην Χαλκοκονδύλη κάνει τέρμα, μπήκαν και κάθισαν. Βρήκαν θέσεις για όλους.

Όμορφα περνούσαν οι γιορτές, με τραγούδια και κάλαντα, με γλυκά και ξεκούραση. Το πτι καρό ασπρόμαυρο φορεματάκι πήγε στην εκκλησία για τα Χριστούγεννα, πήγε επισκέψεις σε Χρήστους και Μανώληδες και Χριστίνες.

Μια μέρα, λίγο πριν την Πρωτοχρονιά, η μαμά φώναξε την Αγγελική στο υπνοδωμάτιο των γονιών που είχε και την ραπτομηχανή μέσα.

  • «Βάλτο λίγο να το δω πάνω σου, μήπως θέλει να το πάρω λίγο πουθενά».

Το είδε και δεν πίστευε στα μάτια της. Το ίδιο εκείνο σοκολατένιο φόρεμα, με τα βολάν και τις σφηγκοφωλιές! Θα πρέπει να της πήρε μέρες. Μα πώς το έκανε ίδιο; Ένα απόγευμα το είχε δει μόνο για λίγο μέσα στην φασαρία του Μινιόν.

Ήθελε τόσα να της πει. Πώς είχε ένα μεγάλο ευχαριστώ μέσα στην καρδιά της για εκείνη. Για τον κόπο της να το κάνει τόσο όμορφο, για τον χρόνο που ξέκλεψε από τις ανελέητες δουλειές και από την φροντίδα των μωρών. Πώς σήμαινε τόσα πολλά που το είχε προσέξει, πόσο της είχε αρέσει το φόρεμα αυτό, και που έδωσε τόση αξία στην επιθυμία ενός κοριτσιού, που ήταν πολύ καλά εκπαιδευμένο να μην επιθυμεί τίποτα…

Είχε δυο χέρια για αγκαλιά και τόση αγάπη για να την κάνει δύο φιλιά για εκείνη.

  • « Καλό σου είναι!» είπε μόνο η μαμά και βγήκε βιαστικά από το δωμάτιο.

Εκείνη την χρονιά η Αγγελική φόρεσε το σοκολατένιο φόρεμα πολύ, χωρίς όμως να το χαλάσει. Το πρόλαβαν και το χάρηκαν και οι δυο μικρότερες αδελφές της.

Για τον εαυτό της κράτησε αυτήν την εικόνα του κοριτσιού που στριφογύριζε φορώντας τα βολάν από σοκολάτα, να τη λέει σαν παραμύθι για καληνύχτα.

 

 

Γιατί να τρέξω;

Το Σαββατοκύριακο είχα την τύχη να βρεθώ στις όμορφες Σπέτσες όπου έγινε ο μεγάλος δρομικός αγώνας Spetses Mini Marathon. Και ναι είχα πάει για να τρέξω, είμαι ερασιτέχνης δρομέας!

Εκτός από την μεγάλη διαδρομή των 26 χιλιομέτρων, που αντιστοιχεί στην πλήρη περίμετρο του νησιού – και είναι πανέμορφος! – γίνονται αγώνες δρόμου 5 και 10 χιλιομέτρων. Επίσης γίνονται αγώνες μικρότερων διαδρομών για παιδιά καθώς και κολυμβητικοί αγώνες.

Το Σαββατοκύριακο αυτό είναι μια μεγάλη γιορτή για τις Σπέτσες. Το νησί ομορφαίνει και αλλάζει. Το νησί γεμίζει από κόσμο, στην πλειονότητα άνθρωποι που αγαπούν τον αθλητισμό, τη φύση, την καλή διατροφή. Τα εστιατόρια, τα καφέ, τα μπαρ, τα ξενοδοχεία είναι ασφυκτικά γεμάτα, σαν να ήρθε ξαφνικά ο Αύγουστος μέσα στο φθινόπωρο!

Προσωπικά τρέχω τα 10 χιλιόμετρα. Η εκκίνηση γίνεται μπροστά στο πανέμορφο ξενοδοχείο Ποσειδώνιο και ακολουθεί την παραλιακή γραμμή του νησιού. Αυτό που κάνουν οι κάτοικοι των Σπετσών για τους δρομείς είναι μοναδικό. Το πόσο αγαπούν τον δρομικό αυτό αγώνα που γίνεται στο νησί τους! Είναι όλοι στους δρόμους, μικροί και μεγάλοι, παιδάκια αλλά και γιαγιάδες και παππούδες, σε όλη την διαδρομή των 10 χιλιομέτρων και χειροκροτούν και επευφυμούν και εμψυχώνουν τον κάθε δρομέα. Είναι αδύνατον κανείς και να μην συγκινηθεί…

Πολλοί βέβαια μπορεί να αναρωτηθούν – και γιατί να τρέξω τα 5, 10, 26 ή και τα 42 χιλιόμετρα του κλασσικού μαραθωνίου; Τι ευχάριστο ή ενδιαφέρον μπορώ να βρω στο τρέξιμο μεγάλων αποστάσεων?

Καλή ερώτηση.

Υπάρχουν πολλές απαντήσεις.

Το τρέξιμο είναι μια άσκηση που υπάρχει στην ζωή του ανθρώπου από τα αρχαία χρόνια. Κάτι σαν φυσική ανάγκη και κλίση. Μεγάλες αποστάσεις έπρεπε να καλυφθούν με περπάτημα και τρέξιμο καθώς δεν υπήρχαν μηχανικά μέσα μεταφοράς. Το τρέξιμο έσωζε από τους εχθρούς, από κάθε κίνδυνο. Είναι λοιπόν κάτι που δεν επιβαρύνει τον ανθρώπινο οργανισμό και μπορεί να γίνει σε κάθε ηλικία.

Μάλιστα, η ικανότητα και η αντοχή στο τρέξιμο μεγάλων αποστάσεων βελτιώνεται με την ηλικία. Δρομείς μετά τα 40 ομολογούν ότι έχουν καλύτερες επιδόσεις από  ότι στην νεανική τους ηλικία. Στους αγώνες βλέπουμε να τερματίζουν με αξιοπρεπείς  χρόνους άνθρωποι πολύ μεγάλης ηλικίας.

Ακόμα παραπέρα, το τρέξιμο μεγάλων αποστάσεων – όταν γίνεται με σωστή προετοιμασία, σε συνδυασμό με διατροφή και ενδυνάμωση  και με σωστή ιατρική παρακολούθηση – έχει αποδειχθεί επιστημονικά ότι σταματάει την γήρανση. Μπορεί να κάνει την βιολογική ηλικία του ανθρώπινου σώματος (της καρδιάς, του μυικού συστήματος και άλλων οργάνων) να είναι μικρότερη από την ημερολογιακή.

Το τρέξιμο είναι μια μορφή γυμναστικής που μας κρατάει σε καλή φυσική κατάσταση. Όλο το μυικό σύστημα δυναμώνει. Η καρδιά και η αναπνοή γίνονται πιο δυνατές. Η εμφάνισή μας αλλάζει προς το καλύτερο. Μας βοηθάει να χάσουμε ανεπιθύμητο βάρος και να έχουμε καλύτερη σχέση λίπους – μυικής μάζας. Γενικά οι δρομείς είναι αδύνατοι και με όμορφη κορμοστασιά.

Αναπόφευκτα το τρέξιμο μεγάλων αποστάσεων συνδυάζεται  με σωστή διατροφή. Δεν μπορεί να γίνει αλλιώς, καθώς σε αυτό το άθλημα το μόνο «εργαλείο» του αθλητή είναι το σώμα του. Μαύρο ψωμί, μέλι, αμύγδαλα, κανέλλα, ασπράδια αυγών είναι στο ημερήσιο διαιτολόγιο του δρομέα. Μα ακόμα κι αν η δίαιτα δεν είναι αυστηρή (που δεν είναι άλλωστε απαραίτητο), αποτρέπει συνήθειες και εμμονές όπως το κάπνισμα και το αλκοόλ. Τις κάνει ασύμβατες.

Οι επιστήμονες μας λένε πως όταν κανείς τρέχει, το σώμα του εκκρίνει ενδορφίνες, ένα φυσικό «ναρκωτικό» του σώματός μας, που ανεβάζει την διάθεση και βοηθάει στην διαχείριση του πόνου. Όλο το μυικό σύστημα, το νευρικό σύστημα, αλλά και ο εγκέφαλος, επικεντρώνουν την προσπάθειά τους στο να προασπίσουν τον άνθρωπο που τρέχει, από την κούραση  και τον πόνο. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε, που οι ψυχολόγοι προτείνουν το τρέξιμο μεγάλων αποστάσεων σε ανθρώπους που αντιμετωπίζουν σοβαρά τραύματα, μια μεγάλη απώλεια ή ένα πένθος.

Το τρέξιμο είναι ίσως το άθλημα που χρειάζεται την λιγότερη προετοιμασία. Βασικά, χρειάζεται κανείς απλά να φορέσει τα αθλητικά του παπούτσια του και να βγει να τρέξει  – στο δρόμο, στο πάρκο, στην παραλία ή στο βουνό. Το τρέξιμο μεγάλων αποστάσεων είναι ένα άθλημα που όλοι μπορούμε να κάνουμε, χωρίς οικονομική επιβάρυνση, ακόμα και σε καιρούς οικονομικής κρίσης, όπως αυτούς που ζούμε.

Όμως υπάρχει και ένας άλλος λόγος που αξίζει κανείς να ασχοληθεί με το τρέξιμο μεγάλων αποστάσεων, που για μένα είναι ίσως και ο πιο σημαντικός. Καθώς βλέπω τους άλλους δρομείς να τρέχουν γύρω μου, το σκέφτομαι ακόμα περισσότερο.

Καθώς τρέχω στην ανηφόρα του νησιού, παρατηρώ πως προσπερνάω δίμετρους νεαρούς και κορίτσια πολύ μικρότερα από την ηλικία μου και την ίδια στιγμή μπορεί να με προσπερνούν άντρες και γυναίκες πολύ μεγαλύτεροί μου. Οι άνθρωποι γύρω μου έχουν άλλες ηλικίες, άλλες σωματικές δυνατότητες ή αδυναμίες, άλλο επίπεδο προπόνησης και προετοιμασίας, άλλα κιλά, άλλος ύψος, άλλα προβλήματα στο μυαλό τους. ΚΑΝΕΙΣ ΤΟΥΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ Ο ΑΝΤΙΠΑΛΟΣ ΜΟΥ!

Στο τρέξιμο μεγάλων αποστάσεων, ο αντίπαλος στην πραγματικότητα δεν είναι ο άλλος δρομέας. Συχνά ο άλλος δρομέας θα σταματήσει και θα βοηθήσει αν κάποιος παραπατήσει ή έχει μια δύσκολη στιγμή. Ο ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΣ ΑΝΤΙΠΑΛΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΑΚΟΣ ΜΑΣ ΕΑΥΤΟΣ.

Ο κόσμος έχει εικόνα για την εκκίνηση και για τον τερματισμό των αγώνων δρόμου . Που είναι πάντα φανταστικές. Έχουν κόσμο, έχουν μουσική, έχουν τύμπανα και φωτογράφους. Όμως η υπόλοιπη διαδρομή, τα 5 ή 10 ή τα 26 ή 42 υπόλοιπα χιλιόμετρα είναι μοναχικά, γίνονται μέσα σε σιωπή. Ο δρομέας στην διάρκεια του αγώνα είναι κυρίως μόνος του.

Και σε όλη την μεγάλη ή μικρή διαδρομή, αυτό που κάνω είναι να «μιλάω» με τον εαυτό μου. Ρωτάω τα πόδια μου αν κουράστηκαν, αν πονάνε πουθενά, αν οι γάμπες μου είναι δυνατές και αν τα γόνατα αντέχουν. Συγκεντρώνομαι στην αναπνοή μου, αλλάζω ρυθμούς αναπνοής (αναπνοή – εκπνοή σε πρώτο χρόνο, αναπνοή – εκπνοή σε διπλό χρόνο). Κουνάω τα χέρια μου με ρυθμό, για να πάρουν λίγη από την κούραση των ποδιών. Ο νους μου στο στομάχι και τα άλλα όργανα, που δεν πρέπει να αναστατωθούν πολύ από τον ρυθμό της αναπνοής. Ρωτάω τον εαυτό μου αν λαχανιάζει, και κατεβάζω πρόσκαιρα ρυθμό, νιώθω ξεκούραστη και ανεβάζω πάλι.

Ο κύριος στόχος είναι να φυσικά να μην τραυματιστώ. Και μετά να τερματίσω. Και μετά να κάνω έναν καλό χρόνο. Πάντα με αυτήν την σειρά.

Και σε όλη αυτήν την προσπάθεια βάζω το εγκέφαλό μου να σκέφτεται, να φαντάζεται ωραίες εικόνες, να μου δίνει θάρρος. Σκέφτομαι την περηφάνια του τερματισμού, το μετάλλιο, τις ατέλειωτες ώρες προπόνησης, τον κόπο μου μέχρι τώρα. Σκέφτομαι «τι όμορφες που μοιάζει οι Σπέτσες μας σήμερα»…

Αυτό για μένα είναι το μεγαλύτερο δώρο, που μου έχει δώσει το τρέξιμο μεγάλων αποστάσεων. Για αυτήν την μισή ή τη μία ή τις 4 ώρες που τρέχει κανείς, στον αγώνα ή στην προπόνηση που κάνει, έχει την δυνατότητα – και την ανάγκη – να έρθει σε επαφή με τον εαυτό του. Χωρίς να υπάρχει δίπλα κανείς. Χωρίς να έχει καμιά άλλη ιδιότητα. Εκείνη την ώρα –και για όσο διαρκεί η διαδρομή –δεν είμαστε εργαζόμενοι, επιστήμονες, φοιτητές, εργοδότες, στελέχη επιχειρήσεων, δάσκαλοι, ή ότι άλλο. Είμαστε μόνο δρομείς. Γι’αυτό μετά από κάθε αγώνα γνωρίζουμε τον εαυτό μας λίγο καλύτερα!

Αυτό τον χρόνο με τον εαυτό σας δεν θα σας στον δώσει κανείς άλλος! Αυτόν τον χρόνο με τον εαυτό σας δεν θα τον βρείτε πουθενά αλλού!