Ο υπέροχος κύριος Γκάτσμπυ του Φ.Σ.Φιτζέραλντ

Συχνά, η μόνη μου παρηγοριά από μια ζωή γεμάτη αριθμούς, αλγόριθμους και συμβιβασμούς είναι τα βιβλία. Τα αγαπώ πολύ. Τα αγαπώ από μικρό παιδάκι. Σε αυτά βρίσκω παρηγοριά, παρέα, νόημα και πολλές φορές απαντήσεις για τη ζωή.

Διαβάζω όσο μπορώ, όσο πιο διαφορετικά πράγματα μπορώ, με ανοιχτό μυαλό. Όμως αυτό που αγαπώ πιο πολύ να διαβάζω είναι η κλασσική λογοτεχνία. ΟΙ Ρώσσοι κλασσικοί – έχω μια μεγάλη αγάπη στον Ντοστογιέφσκι, δεν μπορώ να ξεπεράσω αυτά που έχει γράψει… Η ψυχή στο κέντρο της ιστορίας. Άπειρα δίπολα που μας βασανίζουν: το καλό και το κακό που υπάρχουν μαζί, το ηθικό και το ανήθικο, το έγκλημα και η τιμωρία, η πόρνη και η αγία…

Από μια άλλη ματιά αγαπώ την Λατινοαμερικάνικη σχολή, τον Μάρκες, τον Φουέντες, την Αλιέντε… Τον μαγικό ρεαλισμό… Την διήγηση που γίνεται λαϊκή παραβολή και τελικά παραμύθι, που κυλάει σαν το νερό της πηγής και ξεκουράζει το μυαλό και πιο πολύ την ψυχή, και το ψέμα που είναι τόσο εξόφθαλμο που τελικά ίσως είναι και αληθινό.

Τελευταία αποφάσισα να καλύψω τα κενά της άγνοιάς μου για την Αμερικανική σχολή της λογοτεχνίας. Και ξεκίνησα με αριστουργήματα. Σύντομα έπεσε στα χέρια μου το έργο του Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ, Ο υπέροχος κύριος Γκάτσμπυ. Καθώς η λογοτεχνία πρέπει να διαβάζεται στην γλώσσα στην οποία έχει γραφθεί, διάβασα το βιβλίο στα Αγγλικά, στο πρωτότυπο (με αρκετή δυσκολία, καθώς η γραφή του Φιτζέραλντ είναι μοναδική και ιδιαίτερη). Μετά το διάβασα και σε μετάφραση για να μην χάσω κάτι (δεν θα έχανα ακόμη κι αν δεν το διάβαζα στην μετάφραση τελικά). Τέλος είδα και την ταινία που ακολουθεί πιστά το κείμενο και όπου παίζουν καλλιτέχνες όπως ο Ρόμπερτ Ρέντφορντ και η Μία Φάροου.

Ο Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ είναι καθηλωτικός.

Είναι ένας μεγάλος και ανεπανάληπτος συγγραφέας. Το βιβλίο αυτό χαρακτηρίστηκε από πολλούς – και όχι άδικα – το πιο χαρακτηριστικό έργο της αμερικανικής λογοτεχνίας.

Διαβάζω με συναίσθημα και συχνά παρασύρομαι από αυτό. Κλαίω όταν διαβάζω και μάλιστα όχι αυτό το καθώς πρέπει κλάμα με το σιγανό δάκρυ. Όχι. Κλαίω σπαρακτικά με λυγμούς. Τους χαμένους, ανείπωτους έρωτες, τις ζωές που χάθηκαν για τα πρέπει, τους ανθρώπους που έχασαν την ευτυχία για πάντα.

Μου συνέβει στο κεφάλαιο 5. Να κλαίω σπαρακτικά. Αν θα θέλαμε να δώσουμε έναν ορισμό του έρωτα, στα λεξικά του κόσμου, θα μπορούσαμε να πούμε «Ο έρωτας περιγράφεται ορθά και πλήρως το κεφάλαιο 5 του Υπέροχου Κύριου Γκάτσμπυ, του Φράνσις Σκοτ Φιτζέρλαντ».

Ένας άντρας, ξεχωριστός, ικανός και έξυπνος και αβάσταχτα φτωχός ερωτεύεται μια κοπέλα πλούσια, όμορφη και άπιαστη, την πιο πλούσια της πόλης του. Τα αισθήματα είναι αμοιβαία, μα μεσολαβεί ο Β’Παγκόσμιος Πόλεμος και αυτός φεύγει μακριά. Κατά την απουσία του μαθαίνει πως η κοπέλα που αγάπησε έχει παντρευτεί (όπως θα ήταν το σωστό και το αναμενόμενο) τον πιο πολλά υποσχόμενο νέο της περιοχής.

Ο υπέροχος Γκάτσμπυ, χάνεται για πέντε ολόκληρα χρόνια, κάνοντας ένας Θεός ξέρει τι δουλειές, και γυρίζει ο πιο πλούσιος και ενδιαφέρον τύπος όλης της Νέας Υόρκης. Έχει μαζέψει αμύθητο χρήμα, έχει αγοράσει το μεγαλύτερο σπίτι της πόλης, διοργανώνει τα μεγαλύτερα και πιο περιπετειώδη πάρτυ της τάξης του με μόνο σκοπό να δει εκείνη για μια και μόνο ώρα. Για να πιουν ένα τσάι. Πέντε χρόνια σκληρής δουλειάς και απελπισίας, μια ψυχή πολύ πιθανά πουλημένη στο διάολο, για να μπορέσει να τη δει, σαν ίσος προς ίσον, για μια και μόνη ώρα.

Αν δεν είναι αυτός σπαρακτικός έρωτας τότε ποιος είναι;

Σαν άλλος Χίθκλιφ, ο αιρετικός ψυχογιός, που γυρίζει σαν μεγάλος αφέντης να εντυπωσιάσει την αγαπημένη του Κάθριν, στα Ανεμοδαρμένη Ύψη, έτσι κι εδώ η ιστορία επαναλαμβάνεται. Και πάντα έχει θύματα. Τις ανθρώπινες ζωές των πιο ευαίσθητων ηρώων.

Το αμερικάνικο όνειρο, το πάθος για το χρήμα και τον πλούτο, το αίνιγμα της ομορφιάς και της αγάπης, η ματαιότητα της δήθεν φιλίας, η ακεραιότητα κάποιων ανθρώπων που δεν γίνεται να μην κάνουν το σωστό…

Τις ζηλεύω αυτές τις μοιραίες γυναίκες. Την Νταίζη του Γκάτσμπυ. Την Κάθριν του Χίθκλιφ. Τόσο ικανές να ανάψουν την φλόγα του αιώνιου έρωτα στην καρδιά ικανών και μοναδικών ανδρών. Τις ζηλεύω ακόμα και εάν το τέλος τους δεν είναι αίσιο. Γιατί κατάφεραν σε αυτήν τη ζωή να ζήσουν έναν μεγάλο και αληθινό έρωτα.

Αυτούς που δεν ζηλεύω μα αντίθετα συμπονώ είναι οι συγγραφείς. Σκέφτομαι τον πόνο που έχουν ζήσει για να γράψουν αριστουργήματα, την ανασφάλειά τους όταν η έμπνευσή τους ήταν χαμένη, την απελπισία τους από τους δικούς τους ρημαγμένους έρωτες.

Ο Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ πάλεψε χρόνια με την ψυχική ασθένεια της γυναίκας του, με την σχιζοφρένεια. Όποιος έχει έστω και λίγη πείρα ξέρει πως δεν γίνεται κανείς να μην επηρεαστεί σε μια τέτοια κατάσταση.

Το κόστος ενός αριστουργήματος ίσως να είναι αυτό. Μια δυστυχισμένη ζωή.

Από το γράμμα της Ζέλντα, της γυναίκας του Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ στον συγγραφέα κατά την διάρκεια μιας πνευματικής αναλαμπής ανάμεσα στην ασθένειά της.

Capture2

Capture1

2 thoughts on “Ο υπέροχος κύριος Γκάτσμπυ του Φ.Σ.Φιτζέραλντ

  1. Χαίρομαι πολύ να συναντώ ανθρώπους που αγαπάνε το τρέξιμο και το διάβασμα. Ειναι 2 από τα πολύ αγαπημένα μου χόμπυ. Με το snowboard σχηματίζουν την Αγία τριάδα.
    Τρέχω συχνά για την ευχαρίστηση μου. Κατεβαίνω σε 2 αγώνες το χρόνο. Σε 10 και 21 χλμ που γίνονται Απρίλη και Οκτώβρη εδω στη Θεσσαλονίκη.
    Αγαπώ την αστυνομική λογοτεχνία. Θεός μου είναι ο Raymond Chandler. Σε ρόλο ημιθεου ο James Ellroy. Δύο αμερικανοί συγγραφείς που κατά τα φαινόμενα δε θα ξεπεραστούν ποτέ.

    Like

    • Καλημέρα και σε ευχαριστώ που βρήκες τον χρόνο να με διαβάσεις και να μου γράψεις. Είδες πόσο ωραία ταιριάζουν τελικά το διάβασμα και το τρέξιμο; Νομίζω γιατί και τα δύο απαιτούν να τα πας καλά με τον εαυτό σου. Δεν γίνεται αλλιώς… Τρέχω για την ευχαρίστησή μου και μόνο – γιατί άλλο; Προσπαθώ να συμμετέχω σε καμιά δεκαριά αγώνες το χρόνο – φέτος τρέχω τα 10 χιλιόμετρα. Προσπαθώ να ανέβω στα 21. Αγαπώ την λογοτεχνία, την βαριά, κλασσική. Τους Ρώσους κλασσικούς, τους Λατινοαμερικάνους, διαβάζω νέους… γράφω. Σε λίγες μέρες δειλά-δειλά θα εκδόσω το πρώτο μου βιβλίο, ένα κοινωνικό μυθιστόρημα. Το βιβλίο εκδίδεται για φιλανθρωπικό σκοπό. Όλες οι πωλήσεις πηγαίνουν στα σχολεία των φυλακών. Έχω γράψει στο χαρτί μισό από το επόμενο βιβλίο μου και έχω στο μυαλό μου τα επόμενα τρία. Η αστυνομική λογοτεχνία έχει μεγάλο βαθμό δυσκολίας. Τεράστιο. Χάρηκα και πάλι πολύ για την γνωριμία.

      Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s