Τα απομεινάρια μιας μέρας – Καζούο Ισιγκούρο

Δεν γνώριζα τον Καζούο Ισιγκούρο. Δεν τον είχα ανακαλύψει όλα αυτά τα χρόνια που διαβάζω με ενδιαφέρον κλασσικούς, μοντέρνους, παλιούς και νέους, γνωστούς και λιγότερο γνωστούς συγγραφείς από όλες τις χώρες του κόσμου. Είχα προφανώς προσπεράσει τα βιβλία του και είχα πάρει το βλέμμα μου από πάνω τους, όταν αυτά βρίσκονταν στις βιτρίνες των βιβλιοπωλείων.

Άκουσα για πρώτη φορά το όνομά του όταν έγινε η ανακοίνωση των φετινών βραβείων Νόμπελ Λογοτεχνίας από την Σουηδική Ακαδημία. Μαζί με την αμηχανία που είχαν όλα τα ελληνικά μαζικής ενημέρωσης σχετικά με την καταγωγή του και την ταυτότητά του: Ιάπωνας, Βρετανός. Ιαπωνικής καταγωγής Βρετανός.

Έτσι μου γεννήθηκε η απορία και τελικά η περιέργεια. Και αποφάσισα να τον ανακαλύψω. Πήγα στα σίγουρα και πήρα να διαβάσω το πρώτο του έργο «Τα απομεινάρια μιας μέρας». Από την αρχή κατάλαβα πως πρόκειται για καθαρόαιμη αγγλική λογοτεχνία – δεν ξέρω αν το λέω σωστά και αν υπάρχει ο όρος κι αν είναι δόκιμος – μα θέλω να πω πως είναι αυτός το αργός, καταναγκαστικός (συχνά βαρετός) τρόπος διήγησης που σε μεταφέρει στην αγγλική εξοχή και στην αγγλική νοοτροπία, στα ήθη και τα έθιμα μιας άλλης εποχής, πολύ συγκεκριμένης και στις συνήθειες και τις πεποιθήσεις ενός λαού πολύ συγκεκριμένου.

«Τα απομεινάρια μιας μέρας» μας περιγράφουν την εκδρομή ενός βρετανού μπάτλερ, την μοναδική πενθήμερη άδεια που πήρε ποτέ από την εργασία του σε όλη την ζωή του. Και μέσα στις πέντε αυτές μέρες, ξετυλίγεται μπροστά μας όλη η ζωή του.

Είναι ένα από αυτά τα βιβλία που αγαπώ πολύ. Που λατρεύω. Τα ονομάζω «ήρεμα σπαρακτικά βιβλία». Και είναι αβάσταχτα. Γιατί περιγράφουν με ήρεμο και απλό και επιτηδευμένα βαρετό τρόπο τις κατεστραμμένες ζωές απλών ανθρώπων, που καταπίεσαν συναισθήματα και προσωπικές επιλογές στον βωμό ενός ιδεώδους που ήταν ανύπαρκτο. Που ήταν λίγο.

Το νιώθω από την αρχή πως θα με βασανίσει ένα τέτοιο βιβλίο. Πως θα με φτάσει στο όριο να το αφήσω στην άκρη και να μην το τελειώσω. Πιστεύω πως πολλοί αναγνώστες θα το κάνουν. Αργές περιγραφές και αργοί διάλογοι, βρετανικό φλέγμα και τελετουργίες τσαγιού. Οι πρώτες σελίδες κυλούν δύσκολα. Όμως αυτό είναι μέρος του κόλπου. Του συγγραφέα. Ο συγγραφέας το έχει σκεφτεί και το έχει αποφασίσει. Και μας περνάει μέσα από αυτήν την δοκιμασία.

Μέχρι να γίνει ο πρώτος υπαινιγμός. Ο πρώτος υπαινιγμός για το καταπιεσμένο συναίσθημα. Ο πρώτος υπαινιγμός για έναν μεγάλο έρωτα. Ο πρώτος υπαινιγμός για ένα «λάθος» καθήκον. Και ίσως ένας υπαινιγμός για το αμετάκλητο του θέματος.

Η ιστορία είναι απλή. Απλοϊκή. Όπως σε όλα τα μεγάλα έργα. Μπορείς να την περιγράψεις με δύο τρεις προτάσεις. Όμως δεν είναι η ιστορία το θέμα μας. Είναι τα συναισθήματα που μας γεννά η γραφή του Καζούο Ισιγκούρο. Που με δεξιοτεχνία μας σπρώχνει σε ένα διάβασμα βιωματικό, συναισθηματικό και όχι νοητικό.

Μου άρεσαν πολύ «Τα απομεινάρια μιας μέρας». Έχω αυτόν τον πόνο στο στήθος για κάτι τόσο ήρεμα τραγικό που συμβαίνει σε όλες τις ζωές – ίσως και στην δική μου. Δυσκολεύομαι να αναπνεύσω και να μιλήσω – δεν έχω διάθεση να κάνω κάτι άλλο καθώς τελείωσα την ανάγνωσή του – είμαι ακόμα εκεί, δίπλα στους ήρωες.

Αυτό το συναίσθημα της απώλειας μόνο οι μεγάλοι συγγραφείς μπορούν να το προκαλέσουν. Μα έτσι κι αλλιώς δεν είχα καμιά αμφιβολία για την επιλογή της Σουηδικής Ακαδημίας. Τους είχα εμπιστοσύνη.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s